Liệt mặt vào thời gian giao mùa Tết: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh hiệu quả
Liệt mặt là gì?
Liệt mặt (liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, thường gọi là liệt mặt Bell) là tình trạng cơ mặt bị yếu hoặc liệt đột ngột, khiến khuôn mặt mất cân đối, méo miệng, nhắm mắt không kín. Bệnh có thể xảy ra quanh năm nhưng thời điểm giao mùa Tết là lúc tỷ lệ người mắc tăng cao.
Vì sao liệt mặt dễ xảy ra vào thời gian giao mùa Tết?
1. Thời tiết thay đổi đột ngột
Giai đoạn trước – sau Tết thường có:
-
Trời lạnh, ẩm, mưa phùn
-
Sáng – tối chênh lệch nhiệt độ lớn
Sự thay đổi này khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, tạo điều kiện cho phong hàn xâm nhập, làm tổn thương dây thần kinh mặt.
2. Nhiễm lạnh vùng đầu – mặt – cổ
Các thói quen thường gặp dịp Tết như:
-
Đi xe máy không che kín mặt
-
Ngủ quạt, điều hòa lạnh
-
Gội đầu khuya, không sấy khô
→ Dễ gây nhiễm lạnh đột ngột, là nguyên nhân hàng đầu gây liệt mặt.
3. Suy giảm sức đề kháng
Dịp Tết nhiều người:
-
Thức khuya
-
Uống rượu bia nhiều
-
Ăn uống thất thường
Điều này làm khí huyết suy yếu, cơ thể dễ bị virus, lạnh xâm nhập, gây viêm phù dây thần kinh số VII.
Dấu hiệu liệt mặt thường gặp
-
Méo miệng, cười lệch
-
Nhân trung lệch
-
Nhắm mắt không kín, chảy nước mắt
-
Miệng méo, nói khó, ăn rơi vãi
-
Mất hoặc giảm vị giác
-
Ù tai, đau sau tai (một số trường hợp)
⚠️ Liệt mặt thường khởi phát đột ngột, dễ bị nhầm với tai biến mạch máu não. Nếu có yếu liệt tay chân, nói ngọng, đau đầu dữ dội → cần đi cấp cứu ngay.
Quan niệm Đông y về liệt mặt giao mùa
Theo Đông y, liệt mặt thuộc chứng:
-
Khẩu nhãn oa tà
-
Nguyên nhân chủ yếu: Phong hàn – phong nhiệt xâm nhập khi chính khí suy yếu
Dịp giao mùa Tết, khí trời bất ổn, cộng với sinh hoạt thiếu điều độ khiến chính khí hư, phong tà dễ xâm nhập vào kinh lạc vùng mặt, gây tắc nghẽn khí huyết → liệt mặt.
Cách điều trị liệt mặt hiệu quả
1. Điều trị sớm là yếu tố quyết định
-
7–10 ngày đầu là thời điểm vàng
-
Điều trị sớm giúp phục hồi nhanh, hạn chế di chứng
2. Điều trị bằng Đông y
Đông y được đánh giá cao trong điều trị liệt mặt:
Châm cứu – điện châm
-
Thông kinh lạc
-
Tăng tuần hoàn máu nuôi dây thần kinh
-
Phục hồi vận động cơ mặt
Bấm huyệt – xoa bóp
-
Giảm co cứng cơ
-
Cân đối khuôn mặt
Thuốc Đông y
-
Khu phong, tán hàn
-
Bổ khí huyết, phục hồi chính khí
👉 Dùng theo chẩn đoán từng người, không tự ý uống.
3. Kết hợp vật lý trị liệu
-
Tập cơ mặt
-
Chiếu hồng ngoại
-
Sóng ngắn hỗ trợ phục hồi
Cách phòng tránh liệt mặt dịp giao mùa Tết
✔ Giữ ấm vùng đầu, cổ, mặt khi trời lạnh
✔ Không gội đầu khuya, luôn sấy khô tóc
✔ Hạn chế rượu bia, thức khuya
✔ Ăn uống đủ chất, tăng cường sức đề kháng
✔ Tập thể dục nhẹ, xoa bóp vùng mặt – cổ thường xuyên
Khi nào cần đi khám?
-
Mặt méo, cười lệch đột ngột
-
Nhắm mắt không kín
-
Nghi ngờ liệt mặt dù triệu chứng nhẹ
👉 Không nên chờ tự khỏi, vì điều trị muộn dễ để lại:
-
Méo mặt vĩnh viễn
-
Co giật cơ mặt
-
Mất thẩm mỹ, ảnh hưởng tâm lý
Liệt mặt vào thời gian giao mùa Tết là bệnh lý thường gặp nhưng hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Chủ động phòng bệnh, giữ ấm và sinh hoạt điều độ chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe trong dịp Tết.
Thông tin liên hệ Phòng khám Đông Y Hoa Sen:
-
Cơ sở 1: 33/16 Lý Văn Phức, Phường Tân Định, Quận 1, TP.HCM
-
Cơ sở 2: 95/6 Lương Định Của (Đường D1), Phường An Khánh, Quận 2, TP.HCM
-
Hotline/Zalo: 077.8899.207 – 0932.518.131
