Tìm hiểu về bệnh đau thần kinh tọa

Triệu chứng, nguyên nhân, cách phòng và điều trị

1. Bệnh đau thần kinh tọa là gì?

Bệnh đau thần kinh tọa là tình trạng đau thắt lưng xảy ra do dây thần kinh hông to (thần kinh tọa) bị tổn thương hoặc bị chèn ép. Đây là một dây thần kinh lớn, dài nhất cơ thể, chạy dọc từ sau lưng dưới tới mặt sau của hai chân. Nó đi xuyên qua lỗ trống ở đốt sống cụt, chi phối hoạt động của lưng và chân.

Đau thần kinh tọa gây đau thắt lưng do dây thần kinh tọa bị chèn ép
Đau thần kinh tọa gây đau thắt lưng do dây thần kinh hông to bị chèn ép

Đau thần kinh tọa là hội chứng đau dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa, với các biểu hiện như: đau tại cột sống thắt lưng, lan tới hông, mông và xuống hai chân. Tùy từng vị trí tổn thương mà hướng lan sẽ khác nhau.

2. Nguyên nhân gây đau thần kinh tọa là gì?

Nguyên nhân gây đau dây thần kinh tọa rất nhiều, nhưng chủ yếu vẫn là do những tổn thương ở cột sống thắt lưng như:

– Lao động quá sức hoặc vận động không khoa học: Bê vác, vận chuyển đồ, kéo vật nặng hoặc ngồi sai tư thế sẽ gây ảnh hưởng đến cột sống. Tình trạng này diễn ra trong khoảng thời gian dài dẫn đến chèn ép dây thần kinh và gây đau dây thần kinh tọa.

– Thoát vị đĩa đệm: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, gây đau thần kinh tọa. Theo thời gian, các đĩa đệm bị tổn thương, nhân nhầy thoát ra ngoài và khô cứng chèn vào rễ dây thần kinh hông và gây đau.

– Nguyên nhân từ các bệnh lý cột sống: Hẹp cột sống, lao cột sống, ung thư cột sống, thoái hóa cột sống, viêm khớp cột sống, viêm đĩa đệm,… là những căn bệnh cột sống gây ra đau thần kinh tọa

– Đau thần kinh tọa do chấn thương hoặc nhiễm trùng: Gãy xương, viêm cơ, nhiễm trùng có thể chèn ép lên dây thần kinh hông gây những cơn đau thần kinh tọa. Một số trường hợp không có nguyên nhân cụ thể.

3. Các triệu chứng của đau thần kinh tọa

Người bị đau thần kinh tọa thường gặp phải một số triệu chứng sau :

Đau thần kinh tọa gây ra tình trạng đau mỏi ngang thắt lưng
Đau thần kinh tọa gây ra tình trạng đau mỏi ngang thắt lưng

– Đau thắt lưng, lan dọc xuống hai bên hông và mông. Nếu đau eo bên phải sẽ lan xuống gây nhói hông phải và mông phải, còn đau eo trái thì hông trái và mông trái sẽ bị đau. Sau đó đau nhức từ mông xuống bắp chân, kheo chân và lan xuống tận các ngón chân theo đường đi của dây thần kinh tọa.

– Đau âm ỉ  từng cơn hoặc đau cấp tính liên tục, đau tăng lên khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi, ban đêm cơn đau có xu hướng nặng hơn.

– Đau khi thay đổi tư thế, hoặc chỉ cần ho hay hắt hơi cũng thấy nhói lưng do có hội chứng chèn ép.

– Cột sống cứng và đau, khó cúi hoặc nghiêng người. Có triệu chứng khó kiễng chân, khó đứng trên đầu ngón chân.

– Triệu chứng kèm theo bệnh:  có cảm giác tê, nóng, đau rát như dao đâm, ở vùng bị đau cảm giác như bị kiến bò,…

– Khi bệnh nặng, chân tê bì mất cảm giác, lâu dần bệnh nhân sẽ bị teo cơ.

3. Các mức độ nguy hiểm của đau thần kinh tọa

Nếu không được phát hiện và điều trị đau thần kinh tọa kịp thời thì bệnh rất dễ chuyển thành mãn tính, khó có phương pháp phục hồi hoàn toàn. Những cơn đau mà người bệnh phải chịu đựng sẽ có cường độ và tần suất tăng dần, gây khó chịu bất tiện trong sinh hoạt và lao động hàng ngày. Đau khiến người bệnh mất ngủ, dễ cáu gắt, mệt mỏi, các động tác cúi hoặc nghiêng người đều trở nên khó khăn.

Khi bệnh đau thần kinh tọa tiến triển nặng, có thể gây biến chứng nguy hiểm như làm tê bì, mất cảm giác và khả năng kiểm soát hoạt động của chân. Các cơ dọc đường đi của dây thần kinh tọa có khả năng bị teo, vẹo cột sống, thậm chí là tàn phế. Nặng hơn có thể dẫn đến rối loạn cơ tròn gây ra đại tiểu tiện mất tự chủ.

4. Các biện pháp phòng ngừa bệnh đau thần kinh tọ

Để ngăn chặn bệnh đau thần kinh tọa và các biến chứng nguy hiểm, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp sau:

Duy trì thói quen tập thể dục hàng ngày để phòng ngừa đau thần kinh tọa
Duy trì thói quen tập thể dục hàng ngày để phòng ngừa đau thần kinh tọa

– Tránh các động tác mạnh hoặc thay đổi tư thế đột ngột, không nên làm việc nặng hoặc mang vác vật nặng ảnh hưởng lên vùng cột sống. Trường hợp phải lao động nặng cần có một tư thế vận động hợp lý và nghỉ ngơi ngay sau đó.

– Tránh đứng hoặc ngồi quá lâu một tư thế, nên thỉnh thoảng đứng lên thay đổi tư thế và làm các động tác nhẹ nhàng.

– Các động tác sinh hoạt, lao động hàng ngày phải bảo đảm đúng tư thế khi đứng, ngồi, mang vác… hay nhấc vật nặng.

– Chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý: hạn chế rượu, không hút thuốc lá, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, các thực phẩm nhiều chất xơ và giàu canxi.

– Duy trì thói quen thể dục nhẹ nhàng để thư giãn gân cốt, tăng cường độ dẻo dai, linh hoạt của cột sống, cơ bụng. Người bệnh bị đau thắt lưng tuyệt đối không chơi những môn thể thao vận động quá sức.

– Tránh những căng thẳng quá mức về tâm lý. Luôn giữ cho tinh thần thoải mái, lạc quan.

 

.hê